De Faberkrant

Paul Faber Meer over opoe (met aanvullingen!)

Naar aanleiding van de eerste versie van de tekst zijn aanvullingen binnengekomen van oom Johan, aangevuld door anderen van de sterke generatie. Mooi! Lees de nieuwe details in de tekst na deze inleiding. In de vorige bijdrage van oom Johan werd de schijnwerper gericht op degene die wij vooral kennen als ‘opoe Faber’. Willemina Antonetta van Straten werd geboren op 25 november in 1883 en trouwde op 5 oktober 1912 met de uit de Oost teruggekeerde Freerk Faber. We zagen daarbij onder meer een schitterend groepsportret met Willemina in het hart van de foto, tussen haar ouders en een hele zwik in rangorde opgestelde broers, ernstige mannenkoppen boven strakke zwarte pakken. Onlangs bij een bezoek aan mijn vader kwam een archiefmap boven water waar zich een aantal oude foto’s bevonden. Een prachtige ontdekking. Er zaten foto’s tussen die ik wel eens gezien had, maar anderen nog nooit. Er waren kopieen, en kopieen van kopieen, maar ook een aantal onmiskenbare originelen, afgewerkt in oude technieken, opgeplakt op donker karton, en soms natuurljk, helaas, wat beschadigd. Ik laat er de komende tijd wat zien op deze plek. Ze geven weer wat extra relief aan de vroege familiegeschiedenis. Vandaag blijf ik even bij Willemina. Er is is een prachtig portretje van een jonge Willemina, gemaakt als zogenaamd ‘carte-de-visite’, 6.5 x 10.5 cm groot. Het is niet gedateerd en het valt niet mee om een schatting te maken op basis van het gezicht. Maar ze is vrij jong, twintig of minder zou ik zeggen. Als je het vergelijkt met het familieportret, is dit portret vroeger, rond 1900 wellicht? Het is gemaakt in Amsterdam, bij W.G. Kuijer & Zonen, “hofphotographen”, wellicht ter gelegenheid van een bezoek aan de hoofdstad.

Het tweede portret toont Willemina met mijn vader. De aanleiding is vrolijk, ze dragen een corsage, een huwelijk?
Inderdaad. Het huwelijk was dat van oom Wim en tante Tinie, op 26 juni 1947. Ze trouwden in Groningen en mijn vader was vanuit Nijmegen alleen naar het Noorden afgereisd en ook op tijd weer naar huis gegaan, want op de groepsfoto, die middag gemaakt, staat hij niet meer op. Mijn moeder was bij de huwelijksvoltrekking van Wim en Tinie niet aanwezig en ook tante Jannie niet, want die lag met een hersenschudding op bed.
De aandacht wordt getrokken door een grote zilveren hanger (is die nog ergens?) en modern design op opoe’s jurk.
De broche zal ongetwijfeld naar een van de dochters zijn gegaan, maar we weten nog niet waar. Wel had opoe nog een mooie broche met een foto'tje van haar ouders erin. Die broche , die ze dus op haar Zondagse jurk droeg, is naar Rika gegaan (tante Zus) en is intussen bij Ria. En het was heel verrassend Ria onlangs te ontmoeten met die broche op haar jurk.
Oom Johan vult verder aan: "Nog een paar details over de jurk van Opoe (mijn zuster vertelde ze mij gisteren via de telefoon): het was in de periode zo kort na de oorlog nog volop schaarste aan van alles; en nu hadden wij het geluk in Amsterdam een rijke tante (Romkje) te hebben, die zo af en toe wat kleding in een doos stopte en naar Leeuwarden stuurde. En zo zat daar ook een mantel van prima kwaliteit bij met dito (zwarte) voering. En van die voering maakte mien moeke een mooie jurk. Wessel maakte een malletje voor het borduursel en Rika borduurde de jurk tenslotte. En zo stond opoe te pronken bij de trouwerij van Willem en Tinie."

Het derde portret is ook een beauty. Een klein fotootje, 6 x 9 cm. Vijf familieleden maar liefst. Opoe, tante Zus, met Jan op de arm, tante Hinke, Oom Dirk. Jan werd geboren in april 1948, voor het gemak dateren we de foto maar in de zomer dat jaar. Opoe was dus toen 64, een leeftijd die mijn zusjes al gepasseerd zijn. Moeder Frederika was 29, dat jonge stel daarnaast 25. Opoe ziet er hier al uit zoals ik me haar herinner, echt een ‘oude vrouw’, met lange zwarte hooggesloten jurken, met ene wat sombere uitstraling. De Jonge moeder straalt, tante Hinke kijkt lief en ontwapenend, een jong meisje, in een voor die tijd vast zeer modieuze jas, haar kerel Dirk kijkt stoer en tevreden, hand in zijn zak, driedelig pak, hoge kuif.Een prachtige foto. Waar is hij genomen? Leeuwarden? Mariahof? Waar het jonge paar uit Hoorn haar eerstgeborene laat zien?
Deze interpretatie wordt gesteund en gepreciseerd . Oom Johan schrijft: "Die moet gemaakt zijn omstreeks augustus 1948. Ik zat toen in Nederlandsch Indië mijn dienstplicht te vervullen en kreeg de foto daar toegestuurd van mijn zuster."

Tenslotte moet gezegd worden dat mijn beeld van opoe, als een oude wat sombere vrouw in lange zwarte jurken, natuurlijk mijn herinnering is. De kinderen kennen haar ook anders, en een gemakkelijk leven had ze bovendien ook niet. Om dat beeld dus wat te nuanceren voeg ik nog twee foto's toe. Op de eerste daarvan zou ze ca. 20 moeten zijn, ca. 1902 staat erop.
De andere foto is gemaakt op hoge leeftijd, maar het is een mooi zacht portret. Wat de gelegenheid was weet ik weer niet dus...

Leuk hè, oude foto’s.
Volgende keer meer. Dank voor de bijdragen.